Móbergsvinnsla
í grennd við Þorlákshöfn

Heidelberg Materials áformar að reisa á landsvæði sunnan við Þorlákshöfn mölunarverksmiðju sem malar íslenskt móberg til notkunar í sementsframleiðslu. Áætlanir gera ráð fyrir að móbergið verði að mestu sótt í sjávarnámur en einnig í námu í Litla-Sandfelli. Það verður síðan flutt að vinnslunni og malað þar í lokuðum rýmum til útflutnings.

Upphafleg áform gerðu ráð fyrir annarri staðsetningu en nú hefur verksmiðjunni verið fundin ný staðsetning, fjær bænum. Nýja staðsetningin minnkar verulega sjónræn áhrif vinnslunnar, bæði vegna fjarlægðar frá bænum en einnig vegna þess að aukið landrými gefur kost á lægri byggingum en fyrst var reiknað með. Þá verður jafnframt breyting á efnistöku, efnið verður að miklu leyti sótt í sjávarnámur sem dregur verulega úr umferð vegna starfseminnar.

Áformin eru liður í viðleitni Heidelberg Materials til að minnka kolefnisspor sementsframleiðslu sinnar til muna. Með framleiðslunni er áætlað að hægt sé að draga úr losun koltvísýrings vegna sementsframleiðslu um allt að 1,3 milljónir tonna á ári. Það samsvarar liðlega fjórðungi af heildarlosun Íslands eða nálægt því sem allur bílafloti landsmanna losar á ári.

Fréttir

Kæru fundargestir. Takk fyrir komuna, góðan fund og uppbyggilegar spurningar á þriðja íbúafundinum okkar í…

Heidelberg Materials boðar til íbúafundar 23. janúar nk. kl. 20. Aðalerindi þessa íbúafundar er að…

Kæru fundargestir. Heidelberg Materials þakkar kærlega fyrir góða mætingu á íbúafundinn sem haldinn var í…

Nýr fundartími íbúafundar, sem Heidelberg Materials ætlar að halda, er þriðjudagurinn 29. ágúst, kl. 20.…

Uppfært: Ákvörðun hefur verið tekin um að fresta fyrirhugugðum íbúafundi til loka ágústmánaðar. Ákvörðunin er tekin…

Heidelberg Materials hefur nú til skoðunar hvort mögulegt og fýsilegt sé að reisa mölunarverksmiðju sem…

Ráðgjafafyrirtækið KPMG gefur lokið mati á efnahagslegum áhrifum fyrirhugaðrar mölunarverksmiðju Heidelberg Materials í Þorlákshöfn. Heidelberg…

Í síðustu viku hélt Heidelberg Materials vel heppnaðan íbúafund um fyrirhugaða móbergsvinnslu í Þorlákshöfn þar…

Hér er á þessari slóð er hægt að nálgast þá kynningu sem fram fór á…

Fyrirtækið hefur nú fengið vilyrði fyrir lóðum í Þorlákshöfn en að öðru leyti er verkefnið…

Mynd sem sýnir fyrirhugað iðnaðarsvæði Heidelberg Materials.

Kort sem sýnir námuna Litla-Sandfell

Hvers vegna varð Þorlákshöfn fyrir
valinu?

Þorlákshöfn státar af ótvíræðum kostum sem gera staðsetninguna ákjósanlega. Nægt landrými, góð hafnarskilyrði og landfræðileg lega og gott aðgengi að rafmagni og fersku vatni ásamt því sem nýtingarstefna Ölfuss á náttúruauðlindum sveitarfélagsins rímar vel við áherslur verkefnisins. Áhersla er lögð á að fullvinna efnið í sveitarfélaginu sem hámarkar virðisauka þess fyrir íbúa Ölfuss. Ölfus er um leið öflugt og nútímalegt sveitarfélag og býr yfir miklum mannauði sem getur starfað hjá fyrirtækinu með einum eða öðrum hætti.

Móberg er til staðar í miklu magni í námum á svæðinu, bæði á sjó og á landi. Jafnframt liggur Þorlákshöfn nálægt námunum sem sparar flutninga.


Áætlað er að 70-90 ný störf verði til beint vegna starfsemi verksmiðjunnar auk aðkeyptrar þjónustu og afleiddrar starfsemi sem fylgir rekstri slíkrar verksmiðju. Auk þess mun fyrirtækið greiða skatta og gjöld til sveitarfélagsins. Gróflega áætlað er beinn virðisauki Ölfuss af verkefninu metinn um 500-700 milljónir króna á ári hverju að viðbættum afleiddum störfum og tekjum sem af þeim skapast.

Starfsemi verksmiðjunnar fylgir ekki teljandi, hljóð-, lyktar-, sjón- eða umhverfismengun utan þess að ný bygging mun rísa á úthlutaðri iðnaðarlóð, sunnan við Þorlákshöfn. Móbergsvinnsla er ekki mengandi í eðli sínu þar sem aðeins er verið að mala náttúrulegt berg. Engu að síður er fyrirhugað að vinnslan fari að öllu leyti fram í lokuðum byggingum svo að ekki verði hætta á foki eða annarri mengun.

Afstöðumynd sem sýnir mögulegt útlit, séð frá Þorlákshöfn.

Sementsvinnsla Heidelberg Materials í Malmö.

Hvernig mun fyrirhuguð verksmiðja líta út?

Byggingar verksmiðjunnar hafa ekki enn verið hannaðar en Heidelberg Materials hefur góða reynslu af því að reisa byggingar í sátt við nærsamfélög sín. Byggingar á borð við þá sem myndi hýsa móbergsvinnsluna taka pláss. Á hinn bóginn er um að ræða einn aðila í stað margra sem vill og hefur hag af því að vera virkur og jákvæður þátttakandi í samfélaginu í Ölfusi.


Kappkostað verður að eiga í góðu samtali við nærsamfélagið þannig að fyrirhuguð framkvæmd falli vel að umhverfinu, skili bænum auknum verðmætum og nýtist íbúum eins og kostur er.

Hvers konar fyrirtæki er Heidelberg Materials? 

plus

Heidelberg Materials er einn stærsti framleiðandi byggingarefna í heiminum. Vörur fyrirtækisins eru notaðar við byggingu húsa, vega og verslunar- og iðnaðarmannvirkja. Fyrirtækið, sem upphaflega var þýskt, er nú fjölþjóðlegt með starfsemi í mörgum löndum. Það er einnig móðurfélag Hornsteins, íslensks eignarhaldsfélags, sem á og rekur þrjú dótturfélög sem öll eiga sér rótgróna sögu á Íslandi; BM Vallá, Sementsverksmiðjuna og Björgun.  

Hvers vegna er Heidelberg með þessi áform? 

plus

Markmið Heidelberg er að verða leiðandi á heimsvísu varðandi sjálfbær byggingarefni. Sementsiðnaðurinn ber ábyrgð á 6-8% af kolefnislosun af mannavöldum á heimsvísu. Vegna þessa er eitt af meginmarkmiðum Heidelberg Materials að minnka kolefnisfótspor sitt og neikvæð áhrif af sementsframleiðslu. Verkefnið í Þorlákshöfn er liður í áætlun fyrirtækisins að draga verulega úr kolefnislosun í byggingariðnaði og færa þannig mikilvæga atvinnugrein nær sjálfbærri framleiðslu. Notkun móbergs í sementsframleiðslu og vinnsla þess með endurnýjanlegri orku á Íslandi myndi draga úr loftslagsáhrifum sementsframleiðslunnar í magni sem fá fordæmi eru fyrir í greininni. 

Hvers vegna er Þorlákshöfn hentug fyrir þetta verkefni?

plus

Þorlákshöfn hentar sérstaklega vel í þetta verkefni bæði vegna þess að móberg er að finna á svæði í grennd við bæinn og vegna hafnarinnar sem er í bænum og landfræðilegrar legu hennar; með því að sigla til og frá Þorlákshöfn má stytta siglingartímann frá Íslandi til Evrópu umtalsvert, samanborið við aðra staði á landinu, t.d. Reykjavík.  

Hversu mikið minnkar kolefnisfótspor sementsframleiðslu með því að nota móberg í framleiðsluna?  

plus

Áætlað er að kolefnissporið minnki um 20%. Segja má að það sé miðlungsmarkmið en stefnt er að enn hærra staðgönguhlutfalli en til þess þarf frekari vöruþróun og innleiðingu nýrra vara. Hvert skref í átt að lægra kolefnisfótspori sementsins er skref í rétta átt. Lækkun um 20% er gott skref fram á við og með áframhaldandi rannsóknum og aukinni notkun á efninu getur hærra staðgönguhlutfall orðið möguleiki.  

Er sement nauðsynlegt fyrir byggingariðnaðinn? 

plus

Sementsframleiðsla er og verður mikilvæg fyrir nútíma byggingariðnaðinn um ókomin ár. Líklega verður í framtíðinni hægt að nota meira af öðrum efnum í sumum greinum byggingariðnaðarins en sement er algjörlega nauðsynlegt í ýmsum mannvirkjum og verður svo um mörg ókomin ár. 

Hefur malað móberg þegar verið notað í sementsframleiðslu? 

plus

Móberg, sem er náttúrulegt pozzolan efni (eldfjallaefni), hefur lengi verið notað sem íblöndunarefni í sementsframleiðslu. Efnið er nú þegar hluti af evrópska sementsstaðlinum EN 197-1. 

Hvert verður malaða móbergið flutt? 

plus

Fyrst og fremst til áfangastaða í Norður-Evrópu, til Noregs og Svíþjóðar, en mögulega einnig til Belgíu, Hollands, Frakklands, Bretlands og/eða Þýskalands 

Hversu mikil skipaumferð verður um Þorlákshöfn þegar verksmiðjan er í notkun? 

plus

Áætlanir gera ráð fyrir að á fyrsta byggingarstigi verði um 1 milljón tonna flutt, en það gerir um  30-50 skipaferðir á ári, ca 1 skip í viku. Síðar er gert ráð fyrir um 1,5 milljón tonna. Þessi tala gæti hækkað enn frekar með stækkun verksmiðjunnar. 

Er þetta íslenskt verkefni? 

plus

Þetta er verkefni Heidelberg Materials. Heidelberg Materials er alþjóðlegt fyrirtæki með þýskan uppruna og mun fyrirtækið reka verksmiðjuna. Aftur á móti verður rekstrargrundvöllur verksmiðjunnar á Íslandi sem þýðir að gjöld og skattar verða greiddir hér á landi. Hugmyndin er að drjúgur hluti af faglegri þjónustu verði frá innlendum vinnumarkaði/innlendu vinnuafli. 

Hvernig munu sveitarfélagið og ríkið fá tekjur af verkefninu?  

plus

Verksmiðjan mun skapa u.þ.b. 70-90 störf. Við vonum að afleidd áhrif verði einnig mikil fyrir nærsamfélagið með auknum kaupum á vörum og þjónustu. Fyrirtækið greiðir að sjálfsögðu skatta og gjöld af starfseminni, bæði til sveitarfélagsins og hafnarinnar, auk þess sem verkefnið getur einnig leitt til þess að íbúum fjölgi í bænum sem myndi þýða aukna skatta til sveitarfélagsins. Íslenska ríkinu verða svo greiddir skattar og gjöld eins og lög og reglur gera ráð fyrir.  

Hvernig gagnast þetta verkefni samfélaginu í Þorlákshöfn?  

plus

Umfram það að skapa bæði aukna atvinnu og atvinnutækifæri og skapa skattskyldar tekjur fyrir sveitarfélagið, mun verkefnið einnig stuðla að aðlaðandi atvinnulífi og uppbyggingu sveitarfélagsins sem og hafnarinnar. Heidelberg Materials mun - eins og það hefur alltaf gert - vinna eftir  samfélagsáætlun þar sem fyrirtækið styrkir einstaka íþrótta-, tómstunda- og menningarviðburði sem og ákveðin frumkvöðlaverkefni. Einnig er verið að skoða möguleikann á tengja svæðið og umhverfið sem best, m.a. með því að setja almennan útsýnispall ofan á geymslutankana þaðan sem væri frábært útsýni yfir nærumhverfið og landið - sem gæti auðveldlega orðið aðdráttarafl fyrir landsmenn og ferðamenn. 

  

Hversu lengi munu námurnar endast og hvað gerist þegar námurnar tæmast? 

plus

Jarðfræðirannsóknir standa enn yfir og er því er ekki hægt að svara þessu endanlega að svo stöddu. Að öllu jöfnu þarf jarðefnaforða til nokkurra áratuga sem grunn til að fjárfesta. Rannsókn á öðrum/nýjum auðlindum verður haldið  áfram eftir að rekstur hefst með það að markmiði að tryggja stöðugar hráefnisbirgðir til verksmiðjunnar um ókomin ár. Áætlanir um eftirnýtingu námanna (t.d. sem frístunda-/frístundasvæði), ef/þegar þær tæmast, verða lagðar fram löngu fyrir lokun og eru háðar samþykki sveitarfélagsins. 

Verður tekið tillit til umhverfis og hagsmuna íbúa við hönnun verksmiðjunnar og svæðisins í kring? 

plus

Ríkur vilji er til að vinna verkefnið að því marki sem hægt er í samráði við nærsamfélagið. Hönnun verksmiðju af þessu tagi gerir ýmsar kröfur um t.d. öryggi og stærð en það er vilji og markmið Heidelberg að taka þátt í virku samtali við íbúa um hönnun svæðisins og hvernig starfsemin komi samfélaginu að sem mestu gagni. Liður í því er m.a. að standa að kynningum á áformum og hönnun, kalla eftir áliti og auk þess hugmyndum um aukna nýtingarmöguleika húsa og lóða á borð við útsýnispall, skreytingar bygginga, tengingar við útivistarsvæði  o.fl. 

Hver eru tengsl Hornsteins við verkefnið? 

plus

Heidelberg Materials á Íslandi og Hornsteinn eru systurfyrirtæki sem bæði eru starfrækt á Íslandi. Heidelberg Materials er eini eigandi HPM og meirihlutaeigandi í Hornsteini. Forstjóri Hornsteins, Þorsteinn V., hefur unnið með Heidelberg Materials að verkefninu og verið talsmaður þess á Íslandi. 

Hvaða áhrif mun reksturinn  hafa á umferð í nágrenni Þorlákshafnar?  

plus

Endanleg ákvörðun hefur ekki verið tekin um það hvernig efni verður flutt frá námunni til verksmiðjunnar. Nokkrir kostir eru til skoðunar en áform Heidelberg Materials gera ráð fyrir að starfsemin hafi ekki hamlandi áhrif á umferð í Þrengslum eða í nágrenni Þorlákshafnar. 

Mun Heidelberg sjá um niðurrif verksmiðjunnar
ef/þegar rekstri hennar verður hætt? 

plus

Sérhverri verksmiðju er lokað í samræmi við reglugerðarkröfur og í samræðum við helstu hagsmunaaðila. Sem dæmi hætti Sementsversmiðjan á Akranesi framleiðslu árið 2013 og var þá gerður samningur við sveitarfélög um landflutning og niðurrif mannvirkja. Fyrrum verksmiðjusvæði á Akranesi hefur nú verið endurskipulagt sem íbúðahverfi. 

Verður mengun vegna móbergsvinnslunnar? 

plus

Móbergsvinnsla er ekki mengandi í eðli sínu. Vinnslan fer fram með mölun efnis sem fyrirfinnst náttúrulega í umhverfi bæjarins. Sjálf vinnslan fer fram í lokuðu rými svo að ekki mun skapast hætta á foki. Byggingar verksmiðjunnar hafa sjónræn áhrif en að öðru leyti mun starfsemin ekki hafa hljóð- eða lyktarmengun eða önnur neikvæð hliðaráhrif á daglegt líf bæjarbúa. 

Hvaða efnahagslegu áhrif mun reksturinn hafa á Þorlákshöfn? 

plus

Vegna stærðar verkefnisins fyrir Þorlákshöfn er fyrirséð að verkefnið mun hafa mjög mikil jákvæð efnahagsleg áhrif fyrir bæjarfélagið. Atvinnusköpun og afleidd störf munu auka mjög atvinnumöguleika bæjarbúa og tekjur sveitarfélagsins. Erfitt er að nefna nákvæmar tölur um tekjuaukningu sveitarfélagsins en fyrirséð að útsvarsgreiðslur, hafnargjöld og önnur gjöld til sveitarfélagsins munu auka tekjur sveitarfélagsins verulega, líklega um tugi prósenta. 

Hvenær er áætlað að verksmiðjan hefji rekstur? 

plus

Hönnun og bygging verksmiðjunnar ásamt undirbúningi námuvinnslu munu taka um tvö ár ef áætlanir ganga eftir. Áætlað er að vinnsla hefjist árið 2025 en endanleg tímasetning hefur ekki verið staðfest.  

Mun Heidelberg Materials nota efni bæði frá Litla-Sandfelli og síðan Lambafelli eða jafnvel frá fleiri námum í grenndinni?  

plus

Enn á eftir að rannsaka þetta til hlítar og taka ákvörðun um framhaldið. Miðað við það, sem vitað er nú, mun starfsemin líklega nota efni úr báðum námum, þegar verksmiðjan verður tekin í notkun, og líklegt að stærri hlutinn komi frá Litla-Sandfelli. Verið er að ljúka athugun á umhverfisáhrifum fyrir Litla-Sandfell en fyrir námuna í Lambafelli liggur nú þegar fyrir samþykkt umhverfismat ásamt öllum tilheyrandi leyfum. 

Hversu mörg störf munu fylgja starfseminni? 

plus

Áætlað er að um 70 – 90 starfsmenn muni starfa við verksmiðjuna þegar hún er komin í fullan rekstur. Störfin eru af ýmsum toga og felast m.a. í stjórn tækja, verkfræði, rafvirkjun og almennri stjórnun. Þar með eru ótalin önnur störf sem skapast vegna kaupa á ýmissi þjónustu sem tengist rekstrinum.  

Þessi vefsíða notar vafrakökur.